Không thực hiện được nghĩa vụ do lỗi một bên

Tôi có giao kết hợp đồng may trang phục cho một khách hàng, thỏa thuận khách hàng cung cấp vải để cho tôi may. Tuy nhiên, đã một tuần trôi qua kể từ ngày giao kết hợp đồng mà khách hàng không cung cấp vải, do đó tôi không thể thực hiện việc may được do không có nguyên liệu. Vậy trong trường hợp này tôi phải xử lý như thế nào?

 

Hậu quả pháp lý khi không thực hiện được nghĩa vụ do lỗi của một bên

Theo như tình huống mà bạn trình bày thì bạn không thực hiện được nghĩa vụ xuất phát từ lỗi của phía khách hàng không giao vải theo thỏa thuận. Việc xử lý đối với trường hợp này sẽ thực hiện theo quy định tại Điều 413 Bộ luật Dân sự 2015 về Nghĩa vụ không thực hiện được do lỗi của một bên:

“Trong hợp đồng song vụ, khi một bên không thực hiện được nghĩa vụ của mình do lỗi của bên kia thì có quyền yêu cầu bên kia vẫn phải thực hiện nghĩa vụ đối với mình hoặc hủy bỏ hợp đồng và yêu cầu bồi thường thiệt hại.”

Quy định này là về trường hợp một bên không thực hiện được nghĩa vụ mà không bị coi là có lỗi và người không thực hiện được nghĩa vụ trong trường hợp này cũng không chịu bất kỳ một loại trách nhiệm dân sự nào. Ngược lại, lỗi trong trường hợp này lại thuộc về phía bên kia. Người không thực hiện được nghĩa vụ trong trường hợp này còn có thể lựa chọn một trong các cách xử sự như sau:

– Yêu cầu bên kia vẫn phải thực hiện nghĩa vụ đối với mình. Mặc dù nghĩa vụ của bên này chưa thực hiện được, nhưng bên kia vẫn phải thực hiện nghĩa vụ của mình mà không có quyền được hoãn thực hiện nghĩa vụ. Bởi vì, việc không thực hiện được nghĩa vụ không do lỗi của họ mà do lỗi của bên kia. Nếu theo quy định tại khoản 1 Điều 410 BLDS, thì bên không có lỗi mới là bên có quyền hoãn thực hiện nghĩa vụ dân sự.

– Hủy bỏ hợp đồng và yêu cầu bồi thường thiệt hại. Đây là một trong những quyền mà pháp luật quy định cho bên không thực hiện được nghĩa vụ nhưng do lỗi của bên kia được hưởng. Việc thực hiện quyền này sẽ làm cho hợp đồng không có giá trị từ thời điểm giao kết, các bên phải chấm dứt việc thực hiện hợp đồng. Bên không thực hiện được nghĩa vụ sẽ được bồi thường thiệt hại nếu có thiệt hại xảy ra.

Như vậy, trong trường hợp này dù bạn không thực hiện được nghĩa vụ nhưng bạn vẫn không bị coi là có lỗi. Bạn có hai phương án xử lý, một là yêu cầu khách hàng phải thực hiện nghĩa vụ cung cấp vải cho bạn; hai là, bạn có thể hủy bỏ hợp đồng và yêu cầu khách hàng bồi thường thiệt hại nếu có thiệt hại xảy ra. Nếu khách hàng giao vải thì hợp đồng được tiếp tục thực hiện, các bên có thể thỏa thuận xử lý do chậm thực hiện nghĩa vụ, nếu hủy bỏ hợp đồng thì quyền nghĩa vụ của bạn và khách hàng chấm dứt.

4 trường hợp miễn trách nhiệm bồi thường trong hợp đồng

Hợp đồng là sự thỏa thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự (căn cứ Điều 385 Bộ luật Dân sự (BLDS) năm 2015).

Nội dung của hợp đồng phải gồm: Đối tượng hợp đồng, số lượng, chất lượng; giá, phương thức thanh toán; thời hạn, địa điểm, phương thức thực hiện hợp đồng; quyền, nghĩa vụ của các bên; trách nhiệm bồi thường thiệt hại do vi phạm hợp đồng…

Theo đó, việc yêu cầu bồi thường thiệt hại cũng như trách nhiệm bồi thường thiệt hại là một trong những nội dung quan trọng mà các bên thực hiện hợp đồng phải hết sức lưu ý.

Đáng lưu ý, không phải mọi trường hợp vi phạm hợp đồng, bên vi phạm đều phải bồi thường thiệt hại. Cụ thể, nếu yêu cầu hủy bỏ hợp đồng, trong một số trường hợp sau đây, người vi phạm hợp đồng không phải bồi thường thiệt hại:

– Do thỏa thuận của hai bên: Do hợp đồng là sự thỏa thuận của các bên nên nếu các bên thỏa thuận thì có thể bên vi phạm nghĩa vụ không phải bồi thường thiệt hại. Đồng thời, việc vi phạm hợp đồng là điều kiện hủy bỏ mà các bên thỏa thuận thì không phải bồi thường thiệt hại;

– Do một bên vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ trong hợp đồng: Theo Điều 363 BLDS, một bên vi phạm nghĩa vụ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại tương ứng với mức độ lỗi của mình. Do đó, nếu hợp đồng bị hủy bỏ vì một bên vi phạm nghĩa vụ thì bên còn lại sẽ không phải bồi thường thiệt hại;

Đồng thời, việc vi phạm nghiêm trọng được coi là không thực hiện đúng nghĩa vụ của một bên, đến mức làm cho bên kia không đạt được mục đích của việc giao kết hợp đồng.

– Do sự kiện bất khả kháng: Theo Điều 351 BLDS, bên có nghĩa vụ không thực hiện đúng nghĩa vụ do sự kiện bất khả kháng thì không phải chịu trách nhiệm dân sự trừ có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác.

Trong đó, sự kiện bất khả kháng là sự kiện xảy ra một cách khách quan, không thể lường trước được và không thể khắc phục được mặc dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép: Dịch bệnh, thiên tai…

– Trường hợp khác do Luật quy định