Hợp đồng theo mẫu

Theo quy định của pháp luật hiện hành thì thế nào được coi là hợp đồng mẫu? Nếu tôi nhận được đề nghị giao kết một hợp đồng mẫu thì tôi có quyền đưa ra các sửa đổi, thỏa thuận lại nội dung hợp đồng cho phù hợp với ý chí của tôi được không?

:

Hiện nay, nội dung khái niệm Hợp đồng theo mẫu được quy định tại Điều 405 Bộ luật Dân sự 2015:

  1. “Hợp đồng theo mẫu là hợp đồng gồm những điều khoản do một bên đưa ra theo mẫu để bên kia trả lời trong một thời gian hợp lý; nếu bên được đề nghị trả lời chấp nhận thì coi như chấp nhận toàn bộ nội dung hợp đồng theo mẫu mà bên đề nghị đã đưa ra.

Hợp đồng theo mẫu phải được công khai để bên được đề nghị biết hoặc phải biết về những nội dung của hợp đồng.

Trình tự, thể thức công khai hợp đồng theo mẫu thực hiện theo quy định của pháp luật.

  1. Trường hợp hợp đồng theo mẫu có điều khoản không rõ ràng thì bên đưa ra hợp đồng theo mẫu phải chịu bất lợi khi giải thích điều khoản đó.

  2. Trường hợp hợp đồng theo mẫu có điều khoản miễn trách nhiệm của bên đưa ra hợp đồng theo mẫu, tăng trách nhiệm hoặc loại bỏ quyền lợi chính đáng của bên kia thì điều khoản này không có hiệu lực, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.”

Theo quy định này thì hợp đồng theo mẫu có thể hiểu là loại hợp đồng mà tất cả các điều khoản của hợp đồng đều do bên đề nghị đưa ra. Tức là bên được đề nghị chỉ có thể trả lời chấp nhận hoặc không chấp nhận mà không được đưa ra bất cứ sự sửa đổi hoặc yêu cầu sửa đổi nào khác. Việc chấp nhận những điều khoản này có thể khiến bên được đề nghị giao kết hợp đồng gặp phải những bất lợi nhất định, nên bản thân họ phải cân nhắc rất kỹ trước khi quyết định có ký hay không ký vào hợp đồng. Do đó, để đảm bảo bên được đề nghị đưa ra được quyết định đúng đắn nhất, bên đưa ra hợp đồng theo mẫu phải công khai hợp đồng theo những trình tự và thể thức theo quy định của pháp luật để bên được đề nghị biết.

Việc giải thích điều khoản không rõ ràng trong hợp đồng dân sự theo mẫu phải dựa trên nguyên tắc bảo vệ lợi ích của bên được yêu cầu giao kết hợp đồng. Quy định này được hiểu theo hướng, nếu việc giải thích hợp đồng có thể đều có lợi cho cả hai bên thì vẫn được áp dụng theo nguyên tắc có lợi cho bên được đề nghị giao kết hợp đồng.

Nếu trong hợp đồng có điều khoản miễn trách nhiệm dân sự của bên đưa ra mẫu hợp đồng mà pháp luật quy định phải chịu trách nhiệm, thì điều khoản đó vô hiệu. Ngược lại, nếu hợp đồng có điều khoản tăng trách nhiệm của bên được đề nghị giao kết hợp đồng mà trái với quy định về trách nhiệm dân sự do vi phạm nghĩa vụ thì điều khoản đó vô hiệu. Hoặc nội dung của hợp đồng có điều khoản loại bỏ quyền lợi chính đáng của bên được đề nghị giao kết hợp đồng thì điều khoản đó vô hiệu.

Ví dụ, trong hợp đồng tín dụng có điều khoản là bên vay từ chối mọi khiếu nại đối với ngân hàng. Khiếu nại là quyền của công dân không ai có quyền tước bỏ, nên điều khoản này vô hiệu.

Như vậy, hợp đồng theo mẫu là hợp đồng do bên đưa ra đề nghị soạn thảo hoàn toàn, bạn không có quyền chỉnh sửa một số điều cho phù hợp với ý chí của bạn được mà bạn chỉ có thể chấp nhận hoặc không chấp nhận.