Hoãn thực hiện nghĩa vụ

Tôi có giao kết hợp đồng xây nhà với một người tên Đức. Hai bên thỏa thuận xây dựng xong phần thô thì Đức phải trả một nửa tiền công, số còn lại thanh toán khi hoàn thiện. Tuy nhiên, việc xây dựng phần thô gần xong thì Đức lâm vào tình trạng phá sản, không đủ tiền mua nguyên vật liệu và có khả năng không thể trả tiền công cho tôi đúng thỏa thuận. Vậy trong trường hợp này tôi có được phép hoãn thực hiện nghĩa vụ xây nhà không?

 

Quy định chung về hoãn thực hiện nghĩa vụ

Người có nghĩa vụ khi không thể thực hiện được nghĩa vụ đúng thời hạn thì phải thông báo ngay cho người có quyền biết và để nghị được hoãn việc thực hiện nghĩa vụ. Trong trường hợp không thông báo cho bên có quyển, thì bên có nghĩa vụ phải bổi thường thiệt hại xảy ra, trừ trường hợp có thoả thuận khác hoặc do nguyên nhân khách quan không thể thông báo. Người có nghĩa vụ chỉ được hoãn việc thực hiện nghĩa vụ nếu được người có quyền đồng ý và việc thực hiện nghĩa vụ dân sự khi được hoãn vẫn được coi là thực hiện đúng thời hạn.

Trong hợp đồng song vụ, bên phải thực hiện nghĩa vụ trước có quyền hoãn thực hiện nghĩa vụ, nếu tài sản của bên kia bị giảm sút nghiêm trọng đến mức không thể thực hiện được nghĩa vụ như đã cam kết cho đến khi bên kia có khả năng thực hiện được nghĩa vụ hoặc có người bảo lãnh.

Theo quy định tại Điều 411 Bộ luật Dân sự 2015 về Quyền hoãn thực hiện nghĩa vụ trong hợp đồng song vụ:

  1. “Bên phải thực hiện nghĩa vụ trước có quyền hoãn thực hiện nghĩa vụ, nếu khả năng thực hiện nghĩa vụ của bên kia đã bị giảm sút nghiêm trọng đến mức không thể thực hiện được nghĩa vụ như đã cam kết cho đến khi bên kia có khả năng thực hiện được nghĩa vụ hoặc có biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ.

  2. Bên phải thực hiện nghĩa vụ sau có quyền hoãn thực hiện nghĩa vụ đến hạn nếu bên thực hiện nghĩa vụ trước chưa thực hiện nghĩa vụ của mình khi đến hạn.”

Thông thường, việc hoãn thực hiện nghĩa vụ phụ thuộc vào bên có quyền có chấp nhận hay không. Tuy nhiên, theo khoản 1 Điều này, việc hoãn thực hiện nghĩa vụ dân sự lại là quyền của bên có nghĩa vụ, tức là việc hoãn thực hiện nghĩa vụ do pháp luật quy định chứ không phụ thuộc vào ý chí của bên có quyền. Khả năng thực hiện nghĩa vụ của bên có nghĩa vụ sẽ được xác định vào thời điểm thực hiện nghĩa vụ. Do đó, bên phải thực hiện nghĩa vụ trước chỉ có quyền hoãn thực hiện nghĩa vụ nếu đã biết chắc chắn rằng bên phải thực hiện nghĩa vụ sau không thể thực hiện được nghĩa vụ như đã cam kết do khả năng thực hiện nghĩa vụ của họ bị giảm sút nghiêm trọng.

Cũng giống như khoản 1 Điều này, đối với khoản 2 thì việc hoãn thực hiện nghĩa vụ trong hợp đồng song vụ cũng được coi là quyền của bên có nghĩa vụ và nó không phụ thuộc vào ý chí của bên có quyền. Xét về nguyên tắc thì bên nào phải thực hiện nghĩa vụ trước thì phải thực hiện đúng thời hạn. Nếu vi phạm về thời hạn thì phải chịu trách nhiệm dân sự và bên phải thực hiện nghĩa vụ sau khi đến thời hạn cũng phải thực hiện nghĩa vụ và phải chịu trách nhiệm về việc chậm thực hiện nghĩa vụ của mình. Tuy nhiên, pháp luật quy định cho người thực hiện nghĩa vụ sau có quyền hoãn thực hiện nghĩa vụ nếu bên có nghĩa vụ thực hiện trước không thực hiện đúng thời hạn. Trường hợp này bên phải thực hiện nghĩa vụ sau chưa thực hiện nghĩa vụ không bị coi là vi phạm nghĩa vụ.

Như vậy, theo quy định này thì nếu bạn biết chắc chắn rằng anh Đức không đủ khả năng trả tiền công do đã khánh kiệt tài sản vì phá sản thì bạn có quyền hoãn thực hiện nghĩa vụ dù chưa xây xong phần thô. Thời gian hoãn của bạn kéo dài cho đến khi anh Đức có khả năng chi trả tiền công hoặc có biện pháp bảo đảm chi trả. Nếu không có căn cứ về việc anh Đức không đủ khả năng chi trả thì bạn không có quyền hoãn.